As empresas ameazan aos concellos con seguir cultivando transxénicos

MIGUEL PARDOXORNAL.COM I A Coruña.- Pouco importan as queixas dos concellos. As multinacionais biotecnolóxicas encargadas dos ensaios con millo modificado xeneticamente en Galicia non cambiarán os seus plans nos municipios nos que levan a cabo os seus experimentos, malia que algúns deles se declararon nos últimos meses Zonas Libres de Transxénicos (ZLT).

Pioneer e Monsanto, as dúas empresas que cultivan maínzo trans-xénico en nove concellos galegos, advirten de que é “ilegal” declararse libre destas plantacións e ameazan con continuar cos seus proxectos cando lles pete, xa que as autoridades locais “non teñen competencia neste asunto”. As multinacionais lembran que “en todo o Estado” é o Ministerio de Medio Ambiente e Medio Rural e Mariño “o que autoriza os ensaios” e a lexislación da Unión Europea “a que define o seu marco legal”. Nin a Xunta nin os concellos teñen competencias.

As devanditas empresas biotecnolóxicas realizan ensaios cun tipo de maínzo transxénico (Nk603 e Mon810) en nove concellos galegos. Arteixo, Mesía, Touro, Ribeira, Chantada, Vilalba, Castro de Rei, Val do Dubra e Lalín son os municipios nos que o Estado autorizou a realización de ensaios, sen que as corporacións municipais sexan informadas nin dos proxectos nin da situación dos cultivos. Todo, malia o rexeitamento claro dalgúns municipios a estas plantacións.

De feito, de entre os nove concellos nos que se ensaia con millo modificado, tres xa se declararon libres de transxénicos. Lalín, Val doDubra e Chantada, que acollen ou acolleron plantacións transxénicas nos últimos anos, amosaron a súa oposición con senllas mocións aprobadas por unanimidade nos municipios. A medida –“sen validez legal”, lembran– tampouco serve para amedrentar as multinacionais, conscientes de que lles ampara a legalidade.

Lalín, primeiro concello galego en declararse ZLT, foi claro na súa moción, na que pedía “á Xunta e ao Goberno central” que declarase “de forma inminente o municipio como Zona Libre de Transxénicos”.

No entanto, o Executivo español é claro ao respecto e lembra, a través do Ministerio de Ambiente, “que un concello non se pode declarar libre de organismos modificados xeneticamente, nin prohibir o cultivo de variedades autorizadas, nin impedir a realización de ensaios”. “Non entra dentro das súas competencias”, asegura.

As multinacionais van máis aló. Pioneer, en declaracións a este diario a través dun voceiro, recorda tamén que a declaración de ZLT “non ten validez legal ningunha, nin efecto práctico”. “Estes concellos tan só perseguen un lamentable obxectivo mediático, xa que supón un paso en dirección á desinformación da sociedade e ao atraso tecnolóxico dos agricultores europeos”, insisten.

Anove (Asociación Nacional de Obtentores Vexetais), e que representa a toda a industria biotecnolóxica que opera en España, advirte de que é “ilegal” declararse libre de transxénicos. Segundo din, “atenta contra os dereitos dos propios labregos, que se atoparían co paradoxo de que se lles nega o dereito a escoller libremente as variedades que queiran cultivar”.
Así e todo, e a pesar da invalidez legal das mocións de ZLT, foron varios os concellos que se sumaron á iniciativa do Concello de Lalín, que xa reclamaba na súa proposta “a adhesión do maior número de municipios galegos” co obxectivo de “facer forza para demandar do Gob erno autonómico e central que Galicia quede liberada deste tipo de cultivos experimentais”.

Val do Dubra e Chantada, obxectivos de Pioneer e Monsanto para os seus ensaios, uníronse á lista, pero tamén Silleda, O Irixo, Ames, Negreira, Riotorto e Verín. En total, nove concellos galegos unidos nunha rede que inclúe a centos de municipios do resto de España, catro comunidades autónomas (Asturias, Baleares, Canarias e Euskadi), algunha autoridade provincial (Deputación de Málaga e Xuntas Xerais de Biscaia e Álava) e máis de 170 rexións europeas.

O obxectivo, amosar “hostilidade” a uns cultivos que continúan agromando en boa parte de España, líder en plantación de millo transxénico na Unión Europea, con 80.000 hectáreas anuais.

“Queremos máis información”

Malia recoñecer a dificultade para impedir os ensaios transxénicos no seu territorio, os concellos declarados libres destas plantacións cren que as súas mocións son “simbólicas” á vez que “reivindicativas”. “O obxectivo é informar á sociedade e ao noso pobo da falta de transparencia e dos riscos e posíbeis perigos destes cultivos”, asegura Federico Gutiérrez, alcalde de Riotorto.

“Gustaríame que a Xunta fixera máis; se non temos competencias en Galicia, polo menos deberiamos intentar sensibilizar e informar á poboación”, insiste.

En Ames, pola súa banda, a moción aprobada por unanimidade no concello insitiu tamén en facilitar “información e coñecemento á xente”, pero foi máis aló, ao impedir nos comedores escolares do municipio calquera alimento que non asegure que non contén ingredientes a partir de produtos modificados xeneticamente. Todos eles, baseados na Guía Roja y Verde de Alimentos Transgénicos, editada por Greenpeace.

Os concellos declarados Zonas Libres de Transxénicos pretenden espallar as súas mocións, minoritarias de momento, polo resto de Galicia, ademais de conseguir que o propio país sexa incluído tamén na rede europea contraria aos cultivos modificados xeneticamente.

Alcaldes do PP, como os de Lalín, Verín, O Irixo ou Val do Dubra; do PSdeG, como os de Chantada, Negreira, Ames ou Silleda; ou do BNG, como Riotorto, coincidiron nunha declaración que non consensuaron, no entanto, os mesmos tres partidos no Parlamento.