A rebaixa do galego de Feijóo irá contra leis galegas, estatais e da UE

As reformas do marco de protección xurídico do galego colisionarán, de realizarse, co espírito e, en máis dun caso, coa literalidade da lexislación autonómica, estatal e europea en materia lingüística.

Sen saír do marco legal de Galicia, unha eventual rebaixa no amparo do galego no ensino –reforma que a Xunta apoiará na enquisa aos pais– contradiría a norma básica da autonomía en canto ao idioma: a Lei de Normalización Lingüística (LNL), aprobada en 1983 polo Goberno popular de Gerardo Fernández Albor.

Segundo esta norma, o galego é a “lingua oficial do ensino en todos os niveis educativos”, e as “autoridades educativas da comunidade autónoma arbitrarán medidas encamiñadas a promover” o seu “uso progresivo” nas aulas.

Do mesmo xeito, se a Xunta tomase a decisión de segregar aos estudantes atendendo ao idioma elixido polos seus titores, o Goberno galego atoparíase diante, de novo esta mesma norma que, no seu artigo 13, deixa claro que os alumnos “non poderán ser separados en centros distintos por razón de lingua” e insta a “evitar” a súa separación “en aulas diferentes” por esta razón.

Tamén a Constitución Española fai fincapé, aínda que dun xeito máis xeral, na necesidade de protexer especialmente as linguas propias das diferentes autonomías, especialmente no ámbito das aulas.

Así, no seu artigo 3, a norma básica do Estado establece que a “riqueza das distintas modalidades lingüísticas de España é un patrimonio cultural que será obxecto de especial respecto e protección”. Ao tempo, no artigo 144, a Constitución subliña que é “competencia” autonómica o “ensino da lingua” propia.

Tamén no ámbito do ensino se detén a Carta Europea das Linguas, subscrita por España e cuxo cumprimento afecta tamén, por extensión, aos diferentes Gobernos autonómicos do Estado.

Nesta norma, a UE insta aos seus asinantes a “asegurar” a educación “preescolar”, “primaria” e “secundaria” nas “linguas rexionais ou minoritarias”. A Carta establece ademais que, segundo os casos, que a presenza destas linguas na escola debe ser “total” ou afectar a unha “parte substancial” das materias.

Función pública

Á espera da concreción dos plans da Xunta para redefinir a presenza do galego nas aulas –esencialmente, coa elaboración dun novo decreto–, os primeiros pasos legais do Goberno de Alberto Núñez Feijóo en canto ao idioma colisionan tamén con normas anteriores.

Así, a reforma da Lei da Función Pública, orientada a non esixir a realización exames en lingua galega aos futuros funcionarios, vai nunha dirección contraria ao establecido no propio Estatuto de Autonomía, que no seu artigo 3 dispón que a Xunta “potenciará o emprego do galego en todos os ámbitos da vida pública” e en casos coma os notarios ou o persoal da administración de xustiza, establece como “mérito preferente o coñecemento do idioma do País”.

Do mesmo xeito, o espírito desta modificación non concorda co acordado na LNL, onde o “dominio do galego” se convirte en “condición necesaria” para obter un “diploma da Escola Galega de Administración Pública”.