Saramago redime a Caín

José Saramago volve ocuparse da relixión en Caín, a súa nova novela, que se publicará en outubro, na que redime ao seu protagonista do asasinato de Abel e sinala a Deus "como o autor intelectual ao desprezar o sacrificio que Caín lle ofreceu".

O seu editor en portugués, Zeferino Coelho, levaraa á Feira do Libro de Frankfurt o próximo outubro e a finais dese mes estará nas librerías de Portugal, América Latina e España, tamén en catalán.

Será en Lisboa, na súa presentación mundial, onde o Nobel fale por primeira vez do seu novo libro, pero desde a súa casa de Lanzarote, onde pasa o verán e xa prepara as maletas para volver a Lisboa, explicou a Efe a través do correo electrónico que o que nos quixo dicir con Caín é que "Deus non é de fiar. ¿Que diaños de Deus é este que, para enaltecer a Abel, despreza a Caín?"

Case vinte anos logo do seu discutido libro O evanxeo segundo Jesucristo, que foi vetado polo Goberno portugués para competir polo Premio Europeo de Literatura, o Nobel luso fai un irreverente, irónico e mordaz percorrido por diversos pasajes da Biblia pero non teme que volvan a crucificarle.

"Algúns talvez farano -explica Saramago-, pero o espectáculo será menos interesante. O Deus dos cristiáns non é ese Jehová. É máis, os católicos non len o Antigo Testamento. Se os xudeus reaccionan non me sorprenderei. Xa estou habituado. Pero me resulta difícil comprender como o pobo xudeu fixo do Antigo Testamento o seu libro sagrado. Iso é un ronsel de absurdos que un home só sería incapaz de inventar. Foron necesarias xeracións e xeracións para producir ese procreo".

José Saramago non considera este libro o seu particular e definitivo axuste de contas con Deus -"as contas con Deus non son definitivas", di-, pero si cos homes que o inventaron.

"Deus, o demo, o ben, o mal, todo iso está na nosa cabeza, non no ceo ou no inferno, que tamén inventamos. Non nos damos conta de que, habendo inventado a Deus, inmediatamente nos esclavizamos a el", explica o autor.

Nega que a proximidade da morte, hai agora un ano debido á súa enfermidade, fixéselle pensar máis en Deus. "Teño asumido que Deus non existe, xa que logo non tiven que chamalo na gravísima situación en que me atopaba. E se o chamase, se de súpeto el aparecese, ¿que tería que dicirlle ou pedirlle, que me prolongase a vida?"

E continúa Saramago: "Morreremos cando teñamos que morrer. A min salváronme os médicos, salvoume Pilar (a súa esposa e tradutora), salvoume o excelente corazón que teño, malia a idade. O demais é literatura, e da peor".

Hai un ano, o escritor sorprendeu aos seus lectores pola ironía e o humor que destilan das páxinas de A viaxe do elefante e agora volve ás andadas con Caín. Para el é un misterio.

E reflexiona: "Non foi deliberado nin premeditado, a ironía e o humor aparecen nas primeiras liñas de ambos libros. Podía habelo contrariado e imprimirlle un ton solemne á narrativa, pero o que está veume ofrecido nunha bandexa de prata, sería unha estupidez rexeitalo".

O escritor empezou a pensar en Caín hai moitos anos, pero se puxo a escribilo en decembro de 2008 e terminouno en menos de catro meses. "Estaba nunha especie de transo. Nunca me sucedeu, polo menos con esta intensidade, con esta forza", rememora para Efe.

Saramago, que unha vez escribiu que "somos contos de contos contando contos, nada" e así segue véndose, escribe máis e máis rápido que nunca (tres libros nun ano), quizais como o mellor xeito de seguir vivo.

"É verdade. Talvez a analoxía perfecta sexa a da vela que lanza unha chama máis alta no momento en que vai apagarse. De todos os xeitos, non se preocupen, non penso apagarme axiña que", sentenza.

No seu blog aparece hoxe o anuncio da nova novela e unha carta da presidenta da Fundación Saramago, Pilar del Río, na que anuncia aos lectores do Nobel que este Caín non lles deixará indiferentes.