“A tendencia, máis alá dos números e as porcentaxes, apunta a que o galego está a experimentar un retroceso como lingua inicial fronte ó castelán”. As palabras do profesor Henrique Monteagudo onte na apertura do I Simposio Internacional Ecolingua, organizado polo Instituto Galego de Estudos Europeos e Autonómicos (IGEA), botaron luz sobre a verdadeira situación sociolinguística de Galicia. O acto tamén supuso a estrea de “Conecta con...”, unha iniciativa de Xornal de Galicia que onte xa puso en liña ós internautas con varios dos ponentes. A través da web xornal.com, os participantes convertíronse en periodistas nestas xornadas para facer as súas preguntas ao propio Monteagudo e tamén ao empresario Rafael Cuiña. Hoxe será a quenda dos profesores Henrique Costas (11.00 horas) e Fermín Bouza (13.00 horas).
O Centro Social Caixanova de Vigo acolle dende onte ata mañá unha serie de seminarios, conferencias, mesas de debate e ponencias arredor do galego. Xa o anunciara o día anterior Anxo Quintana, presidente do IGEA, e o remachou o tenente de alcalde vigués ó afirmar que estas xornadas son ferramentas básicas para “desterrar falsidades sobre a imposición do galego”. Santiago Domínguez sinalou na inauguración das xornadas que “é preciso trasladar á sociedade que o galego non é un problema, senón un valor”. Para o nacionalista, como parte do proceso de normalización da lingua, os galegos e galegas deben “estar orgullosos de ter unha lingua propia”, polo que afirmou que ese sentimento nos debe impregnar a todos e todas, “tamén aos que non o empregan habitualmente”, sinalou. O obxectivo de Ecolingua é analizar a realidade sociolingüística de Galiza e dar a coñecer aos galegos e galegas modelos e políticas relacionadas coa lingua e os procesos de normalización noutros países plurilingües. Neste sentido, Santi Domínguez fixo referencia á análise que se fará do finés, as linguas bálticas e o caso do Quebec. Ao seu xuízo, estes son “casos de convivencia lingüística” que poden aportar suxestións “para a normalización do noso idioma sen que haxa conflito”.
O empresario Rafael Cuiña foi o encargado de abrir o acto cunha ponencia na que destacou a necesidade de que “a sociedade civil participe en todas as tendencias políticas”. Cuiña, fillo do que fora conselleiro, mostrouse orgulloso de estar “nunha terra con idioma propio” e sinalou que “o futuro do galego é, arestora, certamente preocupante”. A intervención de Cuiña foi criticada por Galicia Bilingüe, tamén invitada o debate de mañá (11.00 horas). A plataforma que lidera Gloria Lago redactou un comunicado no que arremete contra Rafael Cuíña cualificándoo de “intolerante partidario da imposición lingüística” e asegura que é “utilizado polos nacionalistas como aval da súa intolerante postura”.
política lingüística de fraga
Pola súa banda, Henrique Monteagudo centrou a súa exposición no mapa sociolingüístico e verteu dúbidas sobre algún estudo catastrofista. Para o doutor en Filoloxía Galega e profesor da Universidade de Santiago, “a política lingüística de Manuel Fraga non foi boa, pero sí beneficiou para que se recargase a forza institucional do galego”. Tamén quixo Monteagudo buscar un raio de esperanza no futuro e sinalou que “a saúde do galego non é irreversible, e está en mans dos políticos”. Durante esta primeira xornada tamén houbo tempo para o galego nos medios de comunicación e na xustiza. Xa no turno da tarde, foi o momento para coñecer a situación doutras linguas en perigo como por exemplo as bálticas, a través de Taina Hämäläinen, doutora en Filoloxía Hispánica e profesora da Universidade de Helsinki.