Era unha moza da zona rural que foi para a capital e namorou alí dun mozo moi fino, moi fino, dunha familia moi fina, moi fina; a rapariga ordenou de casar con el e decidiu non convidar a súa nai á voda, pois «te era muy de la aldea» e non «daba» moi ben coa súa nova familia. Éralles tamén outro mozo do rural que tamén marchou para a capital e que tamén se deu á finura; un día levou os seus amiguetes capitalinos a súa casa «de la aldea» e presentoulles a nai como a criada; e o peor non foi iso, senón que a boa da muller representou moi ben o seu papel subalterno e servil en todo momento para evitar o sufrimento do seu filliño da alma…
Son dous casos, verídicos, do que os sociolingüistas chaman autoodio: infravalorar o propio e sobrevalorar o alleo. Iso é o que está facendo o ‘noso’ Goberno galego co seu presidente á cabeza coa lingua propia de Galicia, avergonzarse dela e humillala tratándoa como a criada da casa en vez de lle dar o trato digno que lle corresponde como señora da mansión onde naceu e viviu as súas mil primeiras primaveras. ¡Quen nos ía dicir que o fillo mellor tratado, o mellorado, estea conspirando para mover os papeis para desafiuzala e poñela de portas para fóra!
Nunca dei entendido aos galegofalantes que preguntan para que lles serve a súa lingua. É coma se preguntasen para que lles serve súa nai ou seu pai. Razoar coa utilidade material da lingua propia é coma se un razoase o cariño aos pais en función de que lle sexan ou non útiles, ricos ou guapos (se non é así, xa non os queremos?). Queremos a lingua como queremos os pais ou ós fillos: porque son nosos, e abonda.
Non obstante, non é certo que o noso idioma non sirva para facer uso del polo mundo adiante, e senón que lle pregunten ós de Pescanova e doutras empresas de qué idioma se valen para concertar acordos cos gobernos de Portugal, Angola, Mozambique ou o Brasil. O galego serviulles e sérvelles a moitos dos nosos emigrantes en Europa para aprenderen idiomas coma o francés ou o italiano, por exemplo, con máis semellanzas fonéticas e léxicas co noso idioma que co castelán. O bilingüismo case innato dos galegofalantes –os únicos galegos realmente bilingües- facilítanos a aprendizaxe dun terceiro e dun cuarto idioma: que o digan tamén os nosos emigrantes en Europa, que tantas veces serviron de intérpretes a outros españois monolingües.
O domingo 18 estaremos en Compostela para reivindicar o dereito da lingua galega a vivir con dignidade na súa propia casa. Os seus bos fillos non podemos consentir que algúns desleigados a traten coma a criada e moito menos que a queiran expulsar da morada que vén habitando desde hai mil anos. Reivindicaremos o dereito a seguirmos sendo (verdadeiramente) bilingües e potencialmente plurilingües –pois quen sabe galego sabe máis- fronte ó limitado monolingüismo ó que nos queren condenar. A manifestación debe ser apartidaria e plural, aberta a todas as ideoloxías, pois a lingua propia de Galicia é patrimonio cultural de todos os galegos, tamén dos castelanfalantes habituais. Por espurios motivos políticos ninguén ten dereito a privarnos da maior creación colectiva do pobo galego, en palabras de Castelao.