Resultaba sospeitosa tanta unanimidade sobre as caixas. A medida que se van concretando cousas van estalando algúns dos malentendidos sobre os que se construíu un aparente consenso. Un certo estado de conmoción informativa permitira impoñer unha determinada opción como se fose a única posible, mesmo rompendo momentaneamente a liña estratéxica de fondo de cada un dos tres partidos. Cada un, por razóns ben distintas, aceptou o discurso da fusión. A aceptación da “solución” fusionista ten algo que a fai merecedora de estudo como un caso paradigmático de persuasión sicolóxica. Resultaba rechamante ver aos interlocutores políticos e sociais saír das reunións co Presidente da Xunta –previamente “persuadido”– adherindo á súa proposta sen que mediara un minúsculo dossier sobre a situación actual e perspectivas das dúas entidades. Marabilla tanto a súa capacidade de persuasión como a fe dos interlocutores.

A cuestión empeza a complicarse cando, no medio da tormenta provocada pola resistencia de Caixanova, o BNG consegue a admisión a trámite, por vía de urxencia, da proposición para reformar a lei de caixas. Nela está expresada a auténtica motivación do BNG en todo este asunto, unha aspiración que ven de moitos anos atrás –non así a fusión. O que ocorre é que a súa concreción obriga a retratarse a todos os partidos de forma moi definida. As emendas presentadas destapan as verdadeiras motivacións tanto de Núñez Feijoo como do PSOE neste proceso. Nese contexto e ante o marco que perfilaría a nova lei xa non son compatíbeis os obxectivos instrumentais e transitorios perseguidos por ambos partidos, determinados en última instancia pola cada vez máis clara vontade de control e reparto da torta das caixas entre as dúas cúpulas madrileñas.

Por iso, aquel consenso instrumental empezou a rachar e o normal sería esperar un reposicionamento dos tres partidos. Nese contexto a voz da cidadanía, dos aforradores, traballadores e dos empresarios terá oportunidade de facerse ouvir con novos matices. Poida que agora se rompa o estado de conmoción unanimizadora e empece un debate máis aberto e realista; poida que máis caótico, pero é unha oportunidade para falar con realismo do mellor escenario para que Galicia teña un “sistema” financeiro propio, forte e útil para o país, para os aforradores e inversores.

Unha vez que se aprobe unha lei que garanta un maior control público/social das caixas e nos “blinde” fronte a calquera operación extra-galega –quente ou fría– estaremos en condicións de discutir, sen ameazas, que opción lle convén máis á economía galega, unha única caixa ou un sistema con, cando menos, dúas caixas e tres bancos netamente galegos. Valorando tamén en serio unha estratexia que garanta a viabilidade e solvencia das dúas por separado, mesmo se para iso deben, transitoriamente, desfacer posicións e reducir o seu tamaño –en particular a súa implantación fóra. Botando man, se for preciso, de recursos públicos para reforzar a capitalización.

Paradoxalmente, hai dúas cousas que a auditoría en curso non vai poder aclarar: nin cal é o escenario máis vantaxoso para os sectores productivos galegos –habería que escoitar de verdade a moitos axentes–, nin tan sequera cales serían as condicións para a viabilidade de cada unha por separado. Curioso.