Temos un banqueiro central do que aínda non coñecemos o seu diagnóstico minimamente detallado da crise financeira actual. Sabemos que ten como receita esencial a reforma laboral, que non é da súa competencia, pero non sabemos cal é a visión do que nos levou á crise, máis alá dos obvios excesos das entidades na especulación inmobiliaria; exposición que non souberon ponderar e frear até que “pasou o que pasou”. Agora, cando todo o mundo se está plantexando a inevitabilidade de reformas do sistema financeiro que pasan, entre outras cousas, por poñer un límite ao crecemento e tamaño das entidades, un certo “downsizing”, que reduza o risco sistémico derivado da existencia de entidades grandes demais, pois resulta que o noso “piloto” considera que hai que concentrar e erguer grandes entidades. É o que se chama camiñar co paso cambiado. Hai xa algúns meses, Gordon Brown, despois de nacionalizar varios grandes bancos, está a estudar un plan para a súa segregación en bancos máis pequenos. Nos últimos días tamén Obama plantexa ideas que van nesa dirección: limitacións ao tamaño e ás fusións, xunto a impostos ás transaccións bancarias para reducir a exuberancia especulativa. O comisario de Economía da UE di que lle parecen acertadas. Países como Alemaña empezan a saír da crise grazas ao un sistema financeiro moi desconcentrado. Entramentras, o Banco de España segue a piñón fixo na lóxica do vello modelo fracasado. Non se enterou do cambio de dirección e segue pensando en grandes entidades. Teima no seu modelo, que viña pensado para unha economía onde todo se cifraba á especulación nos mercados financeiros globalizados e desregulados. O sr. Fernández Ordóñez parece non percatarse que ese modelo acabou o seu recorrido e toca mudar de piñón. Un sistema financeiro cun reducido número de grandes entidades con exceso de poder, opacidade e incentivos perversos poden poñer en risco o propio sistema a cada paso; leva consigo de xeito case inevitable un distanciamento a respeito das empresas pequenas e medianas. E, para rematala, ese custosísimo proceso de restruturación para levar adiante as fusións ten un efecto tremendamente nocivo a curto prazo para o restablecemento do crédito ao sistema produtivo, agravando aínda máis a crise económica e retardando a recuperación. O curioso é que pretende impoñer o seu modelo a contrapelo da opinión dos sectores empresariais, das comunidades autónomas e das institucións locais. Só aplauden os grandes bancos beneficiarios da reducción da cota de mercado das caixas e dun eventual proceso de bancarización.

O problema de todo iso é que a mediocridade de MAFO –motivo de rexouba noutros bancos centrais– é habelenciosamente xestionada por Botín e González e conta coa cobertura duns igualmente mediocres equipos directivos dos dous partidos españois maioritarios que se someten aos seus dictados, tratando de paso de entrar no reparto das faragullas. Tampouco en Galicia podemos dicir que as grandes decisións en curso saíran de análises rigorosas dos datos e dunha mínima prospectiva das tendencias do sistema financeiros, máis alá dos diktats do Bando de España ou de políticas comunicativas altamente efectivas na capacidade para impresionar, xerar pánico e vender solucións interesadas. Esas feblezas das dirixencias políticas son as regandixas que veñen permitido aos lobbys de intereses impoñerse sobre o resto da sociedade. Pero o máis grave é que ese cóctel de intereses e mediocridade métenos nun remuíño que, en vez de contribuír a resolver a crise está a agravala e a crear novas frontes e factores de crise.